En waar zit nou toch de vlagzalm in een meer.
Op de clubavond van 26 maart 2024 presenteerde Karel Das zijn ervaringen in het vissen op vlagzalm in Noord en Midden Zweden. Hij vliegvist al tientallen jaren in Zweden en Noorwegen in allerlei water en op diverse vissoorten. Deze presentatie gaat specifiek over het vissen op “the lady of the streams” in het noorden en midden van Zweden.
Het is een eindje rijden met de auto, maar de moeite waard blijkt uit zijn presentatie. Om een indicatie van de afstanden te geven van de bestemmingen die Karel belichtte:
Heerenveen – Kraddsele = 2210 km.
Heerenveen – Idre =1485 km.
Kraddsele – Idre = 700 km.
Kraddsele ligt in Zweeds Lapland op 85 km ten zuiden van de poolcirkel.
Vliegvissen op vlagzalm en forel in Zweden wordt nogal onderschat t.o.v. Noorwegen. Het kan er zeker goed erg goed zijn als je de vuistregel hanteert; hoe noordelijker, hoe te beter.
De rivieren en meren in het zuidelijke deel van Zweden zijn slecht bezet met vlagzalm en forel (behalve uitgezette forel in reservoirs). Veel rivieren zijn leeggevist of het bestand aan vlagzalm en forel is door verzuring (vanaf 70’er jaren) geminimaliseerd. Wel is daar witvis, baars en snoek te vangen.
In Noorwegen is vanaf eind 70’er jaren ingegrepen met kalkprojecten om de verzuring tegen te gaan. In Zweden werd er eerst maar weinig tegen de verzuring gedaan. Pas nadat grote schade aan de natuur en de visstand werd geconstateerd werd vanaf ongeveer 2000 met calcificatie gestart. Gelukkig zijn er in noorden en midden van Zweden geweldige plekken om vlagzalm te vangen.
Ik licht er de Vindelälven in de buurt van Kraddsele en de omgeving van Idre uit. Een rivier en regio waar je als vliegvisser op vlagzalm je hart kunt ophalen. Ik laat favoriete vliegen zien en ik vertel waar en hoe je vlagzalmen op meren, waar deze prachtige vis voorkomt, kunt vinden en vangen.
Vindelälven, de ongereguleerde.
De Vindelälven stroomt van de grens met Noorwegen in zuidoostelijke richting naar Umea en is in de gehele loop ongereguleerd. Dat wil zeggen dat ze niet is gekanaliseerd en er geen dammen, stuwen of sluizen in zijn aangebracht. Dit soort rivieren worden in Zweden nationale rivieren genoemd en hebben een beschermde status. Er zijn er in Zweden nog maar vier van. De andere nationale rivieren zijn de Piteälven, Torneälven en de Kalixälven. De Vindelälven is de meest zuidelijke van deze vier.
Het gebied waar ik deze rivier bevis bevindt zich in de buurt van Kraddsele, een kleine 70 kilometer ten noordwesten van Sorsele. Sorsele ligt aan de E45 en via weg 363 ga je richting Kraddsele. Ik verblijf er het liefst op camping Emils Fiskecamp. In en om Kraddsele is ook voldoende andere accommodatie beschikbaar.
In dit noordwestelijke deel van de rivier leeft een uitstekend bestand aan vlagzalm en forel. Een groot deel van de benedenloop van de Vindelälven is zalm en zeeforel dragend.
De keren dat ik in het vergunninggebied van Kraddsele heb gevist, heb ik steeds prachtige vlagzalmen kunnen vangen. De grootste vlagzalm die ik er ving was 55 centimeter. De vangsten zijn er meestal uitstekend en vliegvissen is op veel plekken in de rivier goed mogelijk.
De totale lengte van het vergunninggebied is 11 kilometer en heeft 17 stroomversnellingen, waarin het goed vissen is op vlagzalm. Binnen de vergunning vallen drie bevisbare beken die in de rivier uitkomen. Er zijn drie vliegviszone’s met een totale lengte van 2,2 kilometer. Vlagzalmen van 2 à 2,5 kilogram (tot 60 centimeter) zijn geen uitzondering. Het gemiddeld gewicht van de forellen ligt rond de 3,5 kilogram en er worden forellen gevangen van maximaal 7 kilo. Het aantal gevangen forellen per jaar van meer dan 5 kilo is meer dan 100 stuks.
Vergunningen kunnen worden gekocht op de camping, bij twee automaten langs de weg of online op vindelriverfisching.se. Hier zijn ook de geldende reglementen en de actuele prijzen van de vergunningen te vinden. Op Emils Fiskecamp zijn lokale vliegen te koop. De beheerder is erg gastvrij en is bereid veel van zijn kennis en informatie over het vissen ter plaatse te delen. Meer informatie en een gedetailleerde kaart van het vergunningsgebied is te vinden op kraddselefiske.se. Ook op deze site zijn de prijzen en regelementen terug te vinden. Er is een digitale brochure te vinden waarin gedetailleerd alle zones worden beschreven.
Nog meer informatie is te vinden op: sportfiskeguide.se/spfguide/vatten/vindela.htm en emilsfiskecamping.com.
Idre en omgeving.
In deze regio vis is al meerder jaren en ik mag zeggen dat ik het inmiddels op mijn duimpje ken. Jaren geleden kwam ik op Sörälvens fiske camping & stugby terecht. Ik maakte kennis met een paar Nederlandse vliegvissers, die er al meer dan 20 jaar komen. Ik mocht met hen mee vissen, zodat ik met de meeste stekken op de verschillende rivieren, beken en meren bekend werd. En nog steeds treffen we elkaar er en vliegvissen we samen. We zijn echte vliegvisvrienden geworden. De eigenaren van de camping zijn Sylvia en Peter, een buitengewoon gastvrij Nederlands echtpaar.
Idre ligt geografisch ter hoogte van Sveg in Zweden en Femunden in Noorwegen. Inmiddels mag ik hen ook tot mijn vrienden noemen.
Het vergunninggebied wordt beheerd door Särna-Idre FVO (website: sarnaidrefvo.se). Zij geven ook de vergunning uit. Vergunningen zijn te krijgen op de lokale campings, de hengelsportwinkels in Idre en Särna en op de website of in de app van iFiske. De prijzen en reglementen zijn op de beide websites te raadplegen.
Het vergunninggebied beslaat o.a. een stelsel van meren en rivieren dat ontspringt in het grensgebied met Noorwegen en dat uitmondt in de Österdalälven. De belangrijkste rivieren om in te vissen in dit stelsel zijn de Sörälven, de Storån (forel), de Grövlan, de Fjätälven, de Österdalälven.
De Fuluälven valt buiten het stelsel maar binnen het vergunninggebied. Deze forelrivier is helaas zo goed als leeggevist.
Het bestand aan vlagzalmen is goed, en de gemiddelde maat is tussen de 25 en 40 centimeter.
Grotere vlagzalmen zitten er zeker, maar die ben ik pas gaan vangen met Euronimfen en met witte streamertjes (minnows) op haakmaat 10 en 12.
Landschappelijk is het een prachtig gebied met veel rendieren, elanden, beren, wolven en lynxen. De regio heeft voldoende te bieden voor het hele gezin.
Veel stekken zijn alleen te bereiken via gruiswegen, maar deze zijn redelijk goed te berijden.
Tip: koop de gedetailleerde kaart van het vergunninggebied die wordt uitgegeven door Särna-Idre FVO. Te verkrijgen op dezelfde plekken als de vergunningen. Handig om de stekken op te noteren, maar ook om wegwijs te raken in het vrij uitgestrekte stelsel.
Overige goede vliegvisrivieren in midden en noord Zweden.
Drie rivieren wil ik in het bijzonder noemen omdat het vissen er uitstekend is.
De Gimän is een vrij korte, maar bijzonder goede rivier. Deze rivier ligt ten zuidoosten van Östersund en ten noordwesten van Bräcke. Hoofdzakelijk bezet met forel, maar ook wel wat vlagzalm. Vergunningen zijn per beat maar beperkt beschikbaar (gelimiteerd tussen de 3 en 5 per dag) en variëren tussen de €50 en €70 per dag.
De Hårkan en Långan zijn ook twee toprivieren die ook nog eens dicht bij elkaar liggen. Deze rivieren liggen zo’n 40 kilometer ten noorden van Östersund. In Hårkan is vlagzalm dominant. Långan is een zeer heldere en vrij ondiepe kalkstroom. Erg goed bezet met vooral forel, maar ook vlagzalm. De vergunning voor beide rivieren kost 300 SEK per dag of 500 SEK per week.
Verder kan ik de rivieren de Ljusnan (tussen Korskrogen en Kårböle), de Svågan (tussen Ängebo / Ståläng en Björsarv Camping), de Kölan (langs de 311, ten zuiden van Sörvattnet) aanbevelen, evenals het stelsel bij Rörvattnet, Rötviken, Hotagen.
Vliegen.
Droge vliegen.
Op de snelstromende rivieren in het noorden is het nodig om droge vliegen te gebruiken met een groot drijfvermogen. Hiervoor zijn mijn favorieten: Dyret, The Deer CDC, Skum Puppan, Ismo Puppan en Deer Hair Sedges. De eerste vier zijn patronen met een Scandinavische oorsprong. Vaak op grotere haakmaten gebruikt dan elders in Europa. Schietmot imitaties op haak 10 of 12 zijn geen probleem voor de gretige vlagzalmen. Andere favoriete droge vliegen voor noord en midden Zweden zijn Klinkhåmer Special, Paraloop Midge Emerger en muisimitaties. De laatste valt eigenlijk een beetje buiten het onderwerp vlagzalm want de muisimitaties gebruik ik voor de grote forellen. In de late avond, langs de oever gevist zijn het niet te versmaden snacks voor deze kanjers.
Natte vliegen, nimfen en streamers.
Mijn favoriete natte vliegen voor de rivieren en meren in dit deel van Zweden zijn de Black & Peacock Spider en de Wet March Brown. De laatste ook weer niet te klein. Als nimfen gebruik ik graag een verzwaarde Caddis Larva, Caddis Emergers, of een goudkop Soft Hackle Hare’s Ear. Voor het Euronimfen vind ik een Perdigon of een Tungsten Phaesant Tail heel goed bruikbaar. En zoals eerder al genoemd een witte Minnow streamer met een gekleurde tungstenkraal.
Vlagzalm op een meer.
Mijn vrouw en ik kampeerden vaak op camping Johnsgård aan het Langsjøen in Noorwegen. De Hola mondt in dit meer uit en de Somåa ontspringt er, die dan weer in Isteren uitmondt. Van hieruit viste ik meestal in de Hola, de Somåa, Isterfossen en de meertjes ten westen van weg 26 ter hoogte van Isteren, maar ook in Langsjøen.
Misschien lijkt het buiten de scoop van deze presentatie, maar dat valt eigenlijk wel mee. Want de ervaring die ik er heb opgedaan in het ontdekken hoe je vlagzalm op een meer kunt vangen was zonder meer overdraagbaar naar meren in Zweden waar vlagzalm in voorkomt.
Ik zag ze wel stijgen, en aan het aasgedrag kon ik wel zien dat het vlagzalm was, maar ik had nog niet zo veel succes met vangen. Gaandeweg leerde ik waar de vlagzalmen zich in een meer ophielden. Door goed te observeren en de stijgende vissen aan te werpen kreeg ik langzaamaan meer succes en in de gaten hoe het werkt. Er vielen me een aantal zaken op waar ik op inspeelde. Het leverde meteen resultaat op.
Op voedselrijke meren waar rivieren uitkomen met vlagzalm zit vaak ook vlagzalm in het meer.
De vlagzalmen houden zich op in gedeeltes met niet te steile oevers, met een enigszins grillig verloop van de oevers met landtongen en struiken en bomen langs de oever.
Ik zag ze meestal in een zone vanaf 1,5 tot maximaal 3 meter diep. Dus vaak op werpafstand van de kant.
En heel bijzonder vond ik dat ze in grootte toenamen naarmate ik binnen de diepterange van 1,5 tot 3 meter, van ondiep naar diep viste. Van zo’n 20 centimeter op 1,5 meter diep tot 45+ op zo’n 2,5 à 3 meter diep. Ze liggen dus in jaargangen naast elkaar. Waarschijnlijk met het beste voedselaanbod voor de grootste vissen. Ik ving ze zowel op de droge vlieg als op de nimf. Hopelijk helpen deze tips om vlagzalm ook op meren goed te kunnen bevissen.